Ukrayna ‘İHA ordusunu’ hızla genişletiyor

Joe Tidy
BBC Siber Güvenlik Muhabiri

Ukrayna insansız hava aracı (İHA) üretimini hızla artırdığını açıkladı. Özellikle cephe hattında İHA’lara talep artıyor.

Ukrayna hükümeti, İHA’lara ilişkin ithalat yasalarını gevşetti, parça ve teçhizat vergilerini kaldırdı.

Ülkede İHA’ların sayısının artması, “İHA ordusu” adlı başarılı bir bağış kampanyasının eseri.

Star Wars (Yıldız Savaşları) filmleriyle tanıdığımız aktör Mark Hamill gibi yıldızların da yardımıyla kampanyada 108 milyon dolardan fazla para toplandı.

Toplanan para, sadece İHA alımında ve üretiminde değil, cephede görev yapan yeni pilotların eğitiminde de kullanılıyor.

BBC, başkent Kiev yakınlarında gizli bir yerde Ukrayna’nın son İHA pilotlarının eğitimine davet edildi.

Bir düzine pilot çift, bir tarlada küçük insansız hava araçları uçurarak, askeri hedeflere benzeyen işaretler aradı.

Eğitmen Slava pilotların tekniğini izledi ve İHA’ların ormandaki derme çatma sığınaklarda nasıl daha iyi saklanabileceklerine dair yorum yaptı:

“İHA’lar bizim gözümüz. İşgalciyi yukarıdan çok iyi görebiliriz. Böylece topçuları ayarlayabilir ve düşmanı bulup etkisiz hale getirebiliriz.”

Rusya-Ukrayna savaşında iki tarafın askerleri de, geleneksel olarak film çekmek için kullanılan daha küçük ve nispeten ucuz İHA’lara giderek daha fazla güveniyor.

Cephe hattında en çok görülen İHA, maliyeti 2 bin dolardan az olan DJI Mavic.

Çinli teknoloji şirketi DJI geçen yıl, ürünlerinin “sadece sivil amaçlarla kullanılabileceğini” vurgulayarak Ukrayna ve Rusya’ya İHA ihracın yasaklamıştı.

Slava, yasağın İHA’lara erişimi zorlaştırdığını ancak Ukrayna’nın hala binlerce İHA ithal edebildiğini söylüyor.

Ancak Slava da çok daha fazla İHA’ya ihtiyaç duyduklarını ve yeni tip İHA’lar geliştirmeleri gerektiğini kabul ediyor. Zira İHA’lar sık sık düşürülüyor ya da elektronik silahlarla etkisiz hale getiliyor.

İHA ordusu adlı kampanyanın organizatörleri ise 3300 ek İHA ürettiklerini veya satın aldıklarını söylüyor. Yaklaşık 400 kişi ise kendi İHA’larını postayla göndermiş.

Bağış kampanyası geçen yıl Temmuz ayında başlamıştı. Amaç, Ukrayna’nın İHA filosunu güçlendirmek ve pilotlarını eğitmekti.

Proje sosyal medyada da öne çıktı. Aktör Mark Hamill tanıtım videolarını sundu ve mesajlarını hayranlarıyla paylaştı.

Ukrayna’da birçok mağazada ve benzin istasyonunda, ulusal çapta yürütülen diğer İHA projelerinin reklamı yapılıyor. Hükümet, İHA’ların orduya savaş alanında rekabet avantajı sağladığını vurgulamakta ısrarlı.

İHA ordusu kampanyası kapsamında geçen ay her biri 16 bin dolara mal olduğu bildirilen 10 RQ-35 Heidrun keşif İHA’sı satın alındı ve bu İHA’lar cepheye gönderildi.

Son sevkiyat Pazartesi günü yapıldı. Düşmana ait hedefleri vurmak üzere tasarlanmış Ukrayna yapımı 100 kamikaze İHA’sı Bahmut’a gönderildi.

Ukrayna Dijital Dönüşüm Bakanlığı, Mart ayında İHA bileşenlerini ithal etme prosedürünü gevşetip basitleştirdiğini açıkladı. Bakanlık bu kararı, “Ukrayna’da İHA pazarının gelişimi için önemli bir adım” diye nitelendirerek duyurdu.

Daha önce, GPS modülleri veya termal kameralar gibi İHA parçalarının satın alınması 15 gün sürebiliyordu.

Ukrayna ayrıca vergi mevzuatını da değiştirdi. Artık ithalatçılar, İHA’lar ve bileşenleri için ithalat vergisi ve KDV ödemiyor.

Dijital Dönüşüm Bakanı Mykhailo Fedorov, değişiklikleri duyururken, “Bugün İHA’lar temel bir teknolojidir ve çok önemlidir” dedi.

Fedorov, İHA ordusu adlı bağış toplama kampanyasına öncülük ediyor. Kiev’deki ofisinde Ukrayna’da inşa edilen yeni bir gizli kamikaze İHA’sının prototipini gururla sergiliyor.

Askerler veya tanklar gibi hedefleri vurmak için tasarlanmış bu İHA’ların ölümcül doğasını gizleme gibi bir niyeti yok.

Ancak Ukrayna’da Federov da diğer bakanlar gibi son dönemde Rusya topraklarına düzenlenen İHA saldırıları hakkında yorum yapmayı reddediyor.

Rus devlet medyası, geçen ay Ukrayna sınırına yaklaşık 400 km uzaklıktaki Kireyevsk kasabasına bir İHA’nın düştüğünü ve patlamada en az 3 kişinin yaralandığını bildirdi.

Yine Rus medyasında Şubat ayında, Ukrayna yapımı bir İHA’nın Moskova bölgesinde düştüğünü ve yetkililerin Ukrayna’yı bir enerji tesisini hedef almakla suçladığı yönünde haberler yayımlandı.

Rusya, Ukrayna’da yüzlerce İHA konuşlandırdı. Özellikle İran yapımı büyük Shahed kamikaze İHA’larını kullanıyor.

Ancak Ukrayna, Rusya topraklarında saldırıya geçtiğini asla kabul etmedi.

Fedorov, Rusya’ya yönelik İHAsaldırılarını tasvip etmediği sorulduğunda, “Bize zafer getirecek ve Rusya’yı durduracak her şeyi destekliyorum” yanıtını verdi.

Resmi Telegram hesabında, “Kiev’den Moskova’ya uçabilen ve geri dönebilen” R18 adlı bir Ukrayna İHA’sını da gururla övdü.

Fedorov, Rusya’ya yönelik İHA saldırıları çağrısında bulunduğunu yalanlayarak, “Operasyonları planlayan savunma güçlerimiz var ve görevimiz, ülkenin tüm askeri amaçlar için kullanılabilecek kadar İHA’ya sahip olması için elimizden gelen her şeyi yapmaktır” dedi.

Ukrayna Savunma Bakanlığı, Rusya topraklarındaki İHA saldırıları hakkında yorum taleplerimize yanıt vermedi.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir